امنیت شبکه؛ ۵ راهکار مهم برای محافظت از سازمان
امنیت شبکه یکی از نیازهای اصلی هر کسب‌وکاری است که با اطلاعات دیجیتال، اینترنت و سیستم‌های کامپیوتری کار می‌کند. حملات سایبری، سرقت اطلاعات و دسترسی غیرمجاز می‌توانند فعالیت روزانه یک سازمان را مختل کنند. حتی یک حساب کاربری ضعیف یا یک دستگاه به‌روزرسانی‌نشده ممکن است راه ورود مهاجمان را باز کند.
با افزایش دورکاری و استفاده از سرویس‌های ابری، سازمان‌ها باید از اطلاعات و دستگاه‌های کارکنان در مکان‌های مختلف محافظت کنند. برای این کار، تنها نصب آنتی‌ویروس کافی نیست. آموزش کارکنان، مدیریت دسترسی‌ها، انتخاب رمز عبور مناسب و تهیه نسخه پشتیبان نیز اهمیت دارند.
در این مقاله، پنج راهکار کاربردی را بررسی می‌کنیم که به کاهش خطر حملات و محافظت بهتر از شبکه سازمان کمک می‌کنند.
امنیت شبکه چیست و چرا اهمیت دارد؟
امنیت شبکه مجموعه‌ای از سیاست‌ها، ابزارها و روش‌هایی است که از شبکه‌های کامپیوتری، اطلاعات و منابع متصل به آن‌ها محافظت می‌کند. این اقدامات دسترسی افراد غیرمجاز را محدود می‌کنند و احتمال اختلال در فعالیت‌های سازمان را کاهش می‌دهند.
هر سازمانی با توجه به اندازه، نوع فعالیت و اطلاعاتی که نگهداری می‌کند، به سطح متفاوتی از حفاظت نیاز دارد. برای مثال، یک فروشگاه اینترنتی باید از اطلاعات مشتریان و سامانه‌های پرداخت محافظت کند. یک شرکت نیز ممکن است به حفاظت از اسناد داخلی، حساب‌های کارکنان و اطلاعات مالی نیاز داشته باشد.
امروزه شبکه‌ها فقط به رایانه‌های داخل دفتر محدود نیستند. تلفن‌های همراه، لپ‌تاپ‌های دورکار، سرویس‌های ابری و دستگاه‌های هوشمند نیز ممکن است به منابع سازمان دسترسی داشته باشند. به همین دلیل، مدیران باید تمام مسیرهای دسترسی را شناسایی و مدیریت کنند.
۵ راهکار مهم برای افزایش امنیت شبکه
برای کاهش خطرهای سایبری، سازمان باید چند لایه حفاظتی ایجاد کند. راهکارهای زیر از مهم‌ترین اقداماتی هستند که می‌توانند امنیت شبکه را تقویت کنند.
۱. آموزش کارکنان برای شناسایی حملات سایبری
کارکنان نقش مهمی در حفاظت از اطلاعات سازمان دارند. مهاجمان اغلب از ایمیل‌های جعلی، پیام‌های فریبنده و صفحات ورود تقلبی برای سرقت اطلاعات استفاده می‌کنند. این روش‌ها معمولاً با نام فیشینگ شناخته می‌شوند.
برای مثال، کارمند ممکن است ایمیلی دریافت کند که ظاهراً از طرف مدیر یا یک شرکت معتبر ارسال شده است. پیام از او می‌خواهد روی لینکی کلیک کند یا فایلی را دانلود کند. اگر کارمند به پیام اعتماد کند، مهاجم ممکن است به اطلاعات حساب او دسترسی پیدا کند.
برای کاهش این خطر، اقدامات زیر را انجام دهید:
- به کارکنان آموزش دهید فرستنده و نشانی لینک‌ها را بررسی کنند.
- از آن‌ها بخواهید فایل‌های ناشناس و مشکوک را باز نکنند.
- روش گزارش پیام‌های مشکوک را به‌صورت روشن مشخص کنید.
- آموزش امنیتی را به شکل دوره‌ای تکرار کنید.
- از کارکنان بخواهید رمز عبور و کدهای تأیید خود را در اختیار دیگران قرار ندهند.
آموزش منظم، احتمال خطاهای انسانی را کاهش می‌دهد؛ اما باید در کنار ابزارهای فنی و سیاست‌های امنیتی اجرا شود.
۲. نصب ابزارهای امنیتی و تهیه نسخه پشتیبان
نرم‌افزارهای امنیتی می‌توانند برخی تهدیدها را شناسایی یا مسدود کنند. فایروال، آنتی‌ویروس و ابزارهای محافظت از دستگاه‌های پایانی، هرکدام نقش متفاوتی در حفاظت از سیستم‌ها دارند.
مدیر شبکه باید مطمئن شود رایانه‌ها و لپ‌تاپ‌های سازمان به‌روز هستند و ابزارهای امنیتی موردنیاز را اجرا می‌کنند. به‌روزرسانی سیستم‌عامل و نرم‌افزارها نیز اهمیت دارد؛ زیرا برخی به‌روزرسانی‌ها آسیب‌پذیری‌های شناخته‌شده را برطرف می‌کنند.
تهیه نسخه پشتیبان نیز یکی از اقدامات مهم برای بازیابی اطلاعات است. حمله باج‌افزاری، خرابی سخت‌افزار یا حذف تصادفی فایل‌ها ممکن است دسترسی به اطلاعات را از بین ببرد.
برای کاهش خسارت، نسخه‌های پشتیبان را طبق برنامه تهیه کنید. دسترسی به آن‌ها را محدود نگه دارید و بازیابی اطلاعات را به‌صورت دوره‌ای آزمایش کنید. بهتر است دست‌کم یک نسخه پشتیبان جدا از محیط اصلی شبکه نگهداری شود تا یک حمله نتواند همه نسخه‌ها را هم‌زمان تحت تأثیر قرار دهد.
برای آشنایی بیشتر با اصول امنیت سایبری و روش‌های محافظت از اطلاعات، راهنمای امنیت سایبری آژانس امنیت سایبری و زیرساخت آمریکا (CISA) را مطالعه کنید.
۳. استفاده از رمزهای عبور قوی و احراز هویت چندعاملی
رمزهای عبور ساده یا تکراری می‌توانند دسترسی مهاجمان به حساب‌های سازمانی را آسان‌تر کنند. برای کاهش این خطر، کارکنان باید برای حساب‌های مهم از رمزهای عبور طولانی و منحصربه‌فرد استفاده کنند.
مدیران همچنین می‌توانند از ابزار مدیریت رمز عبور برای نگهداری امن اطلاعات ورود استفاده کنند. این ابزارها به کارکنان کمک می‌کنند بدون تکرار رمزهای عبور، حساب‌های خود را مدیریت کنند.
یکی دیگر از اقدامات مؤثر، فعال‌کردن احراز هویت چندعاملی (MFA) است. این روش علاوه بر رمز عبور، عامل دیگری مانند تأیید از طریق برنامه احراز هویت یا کلید امنیتی را درخواست می‌کند.
حتی اگر مهاجم رمز عبور یک کاربر را به دست آورد، عامل دوم می‌تواند مانع ورود آسان او شود. برای حساب‌های مدیریتی، ایمیل سازمانی و سرویس‌های حساس، استفاده از MFA اهمیت ویژه‌ای دارد.
۴. محدودکردن دسترسی کاربران و دستگاه‌ها
هر کارمند برای انجام وظایف خود به تمام اطلاعات سازمان نیاز ندارد. اگر همه کاربران دسترسی یکسانی داشته باشند، سرقت یک حساب کاربری می‌تواند خسارت بیشتری ایجاد کند.
اصل حداقل دسترسی می‌گوید هر کاربر باید فقط به منابع موردنیاز برای انجام وظایفش دسترسی داشته باشد. مدیر شبکه باید سطح دسترسی کاربران را مشخص کند و حساب‌های غیرضروری را غیرفعال سازد.
برای اجرای بهتر این سیاست، اقدامات زیر مفید هستند:
- دسترسی کاربران را بر اساس مسئولیت شغلی تعیین کنید.
- حساب‌های کاربری و مجوزها را به‌صورت دوره‌ای بررسی کنید.
- دسترسی کارکنان جداشده از سازمان را لغو کنید.
- دستگاه‌های مجاز را شناسایی و مدیریت کنید.
- فعالیت‌های غیرعادی را ثبت و بررسی کنید.
تقسیم‌بندی شبکه نیز می‌تواند به کاهش دامنه آسیب کمک کند. در این روش، شبکه به بخش‌های جداگانه تقسیم می‌شود و ارتباط میان بخش‌ها بر اساس سیاست‌های مشخص انجام می‌گیرد. در نتیجه، دسترسی به یک بخش لزوماً به معنای دسترسی به تمام منابع سازمان نیست.
۵. ایمن‌سازی اتصال اینترنت و شبکه‌های دورکاری
کارکنان دورکار ممکن است از اینترنت خانگی یا شبکه‌های عمومی استفاده کنند. اگر سازمان برای این ارتباط‌ها تدابیر مناسبی در نظر نگیرد، مهاجمان می‌توانند از دستگاه‌های آسیب‌پذیر یا ارتباطات ناامن سوءاستفاده کنند.
برای محافظت از ارتباطات راه دور، سازمان می‌تواند از VPN سازمانی یا راهکارهای دسترسی امن متناسب با نیاز خود استفاده کند. مدیران باید تنظیمات امنیتی دستگاه‌ها را نیز بررسی کنند و دسترسی به منابع حساس را محدود نگه دارند.
برای افزایش امنیت اتصال اینترنت، این نکات را رعایت کنید:
- روترها و تجهیزات شبکه را با رمز عبور قوی و تنظیمات مناسب پیکربندی کنید.
- سیستم‌عامل و نرم‌افزارهای دستگاه‌ها را به‌روز نگه دارید.
- برای دسترسی به منابع حساس، احراز هویت چندعاملی را فعال کنید.
- از اتصال دستگاه‌های ناشناس به شبکه سازمان جلوگیری کنید.
- کارکنان را از خطرهای شبکه‌های وای‌فای عمومی آگاه کنید.
استفاده از VPN به‌تنهایی تمام تهدیدها را از بین نمی‌برد. سازمان باید در کنار آن، دستگاه‌ها، حساب‌های کاربری و مجوزهای دسترسی را نیز مدیریت کند.
چگونه یک برنامه مؤثر برای امنیت شبکه ایجاد کنیم؟
اجرای هم‌زمان تمام ابزارهای امنیتی همیشه ضروری نیست. بهتر است سازمان ابتدا خطرهای مهم را شناسایی کند و سپس بر اساس میزان ریسک، اقدامات مناسب را در اولویت قرار دهد.
برای شروع، فهرستی از اطلاعات مهم، دستگاه‌ها، حساب‌های کاربری و سرویس‌های مورد استفاده تهیه کنید. سپس مشخص کنید چه کسانی به هر منبع دسترسی دارند و در صورت بروز حادثه، کدام فعالیت‌ها بیشترین آسیب را می‌بینند.
در مرحله بعد، برای به‌روزرسانی سیستم‌ها، تهیه نسخه پشتیبان، آموزش کارکنان و بررسی دسترسی‌ها برنامه مشخصی در نظر بگیرید. مسئول هر اقدام را تعیین کنید و نتیجه بررسی‌ها را ثبت کنید.
همچنین برنامه واکنش به حوادث داشته باشید. این برنامه باید مشخص کند کارکنان در صورت مشاهده فعالیت مشکوک به چه کسی اطلاع دهند، چه کسی حادثه را بررسی کند و سازمان چگونه خدمات و اطلاعات را بازیابی کند.
برای محافظت بهتر از اطلاعات سازمان، شناخت زیرساخت شبکه هم اهمیت زیادی دارد. در مقاله شبکه مرکز داده چیست؟ می‌توانید با مفاهیم مرتبط با شبکه و زیرساخت بیشتر آشنا شوید.
جمع‌بندی؛ امنیت شبکه را جدی بگیرید
امنیت شبکه فقط به نصب آنتی‌ویروس یا راه‌اندازی فایروال محدود نمی‌شود. آموزش کارکنان، تهیه نسخه پشتیبان، استفاده از رمزهای عبور قوی، محدودکردن دسترسی‌ها و ایمن‌سازی ارتباطات، همگی در کاهش خطرهای سایبری نقش دارند.
هیچ ابزار یا روشی به‌تنهایی نمی‌تواند تمام حملات را متوقف کند. سازمان‌ها باید با توجه به نیازهای خود، چند لایه حفاظتی ایجاد کنند و آن‌ها را به‌طور منظم بررسی و به‌روزرسانی کنند.
اگر کسب‌وکار شما از اطلاعات مشتریان یا اسناد مهم نگهداری می‌کند، از شناسایی خطرهای اصلی شروع کنید. سپس برای محافظت از اطلاعات، پیشگیری از اختلال و بازیابی سریع پس از حادثه برنامه‌ریزی کنید.
